BİR ENERJİ DEVİNİN HİKÂYESİ

   I.Dünya savaşı sona erdiği günler,kurtuluş mücadelesi kazanılmış, Türkiye Cumhuriyetinin temelleri atılmıştı. Anadolu İnsanı artık bağımsız ve özgürdü.Cephelerde kazanılan savaşın ardından sıra sanayi hamleleri ile ekonomik özgürlüğe gelmişti.

    Türk İnsanı varıyla yoğuyla çalışıyor, Anadolu’nun dört biryanın da ağır sanayinin temelleri atılıyor ekonomideki kurtuluş savaşı tüm hızıyla sürüyordu. Bir tarafta II. dünya savaşı, kıtlık, yoksulluk, diğer bir tarafta Genç Türkiye Cumhuriyeti, her zaman bir şeyin eksik olduğu günler, elektrik ihtiyacı gündeme geliyor akla gelen tek yer Çatalağzı, çünkü enerji denilince kömür dolayısıyla Zonguldak akla geliyor gerçi başka alternatif yok ki tercih şansı olsun.

       Yıl 1946 İşte böyle bir ortamda atılıyor Çatalağzı Termik Santralının temelleri, belki ilk termik santral değil ama ilk büyük santralı. Hatta üretilen enerjiyi havai hatlarla İstanbul, Kocaeli ve Sakarya gibi şehirlerin bulunduğu Marmara bölgesine göndererek enterkonnekte sisteminin temelleri atılıyor adeta o bölgenin endüstri şehirleri olması sağlanıyordu.

     Türkiye için elektrik o kadar değerli ki Çates’in bir an dahi olsa çalışmaması düşünülemeyen zamanlar, santralın elektrik üretmesi için yokluk içinde müthiş çalışmalar, çünkü Genç Türkiye’nin yapacak çok işi var elektrikle, maden ocaklarından kömür çıkacak, hastanelerde ameliyatlar yapılacak, demir-çelik fabrikaları demir üretecek demiryolları ağı kurulacak, okullar açılacak, köprüler yapılacak, yapılacak, yapılacak daha yapılacak iş var. İşte böyle bir Türkiye’de her şeyin ilkine öncü olan Çates.

    Çates o zamanda o kadar önemli ki Ülkemizin aydınlık yüzü,aydınlatan yüzü sanayinin kaynağı, gelişmişliğin göstergesi öyle ki Türkiye’de çeşitli ziyaretlerde bulunan dönemin İran Kralı Kral Şeyhin şah Muhammed Rıza Pehlevi ve eşleri İmparatoriçe Süreyya, Afganistan Kralı Majeste Muhammet Zahir Şah'ın ziyaretleri Çates’in Türkiye için önemini gösterirken Cumhurbaşkanları Sayın İsmet İnönü,Celal Bayar,Cemal Gürsel Başbakanlık yapmış siyasetçiler, Bakanlar,Genelkurmay Başkanları ile İdareci,yöneticinin gururla gezdiği bir işletme.Öyle ki Yazar Reşat Nuri Güntekin ziyaretinde Şeref Defterine “Avrupa’ya yaptığım birkaç senelik uzun seyahatte yolum üzerine bir çok endüstri şehir ve müesseseler de düştü ve onları daima Anadolu’muzun hesabına hüzünle seyrettim.Onlardan bir tanesini, en güzel ve genç bir çehre ile,Çatalağzı’nda kurulmuş görmek bana tatlı bir heyecan verdi. Dilerim ki çok yakında daha başka örneklerini de görelim…14 Ağustos 1951”diye yazarken 60 yıl sonrasını görüyor başka örneklerin de olmasını istiyordu.

     Güzel Türkiye’mizde Çates’in örneği başka santralarde kuruldu, eski Çates Termik Santralinden çok büyük devasa üretim yapan santraller hatta yeni Çates’den de büyük santraller.... Onların büyük olması, müthiş elektrik üretimi yapması Çates’in değerini düşürmedi, çünkü o bir tohum, bir kaynak, bir öğretmen, bir ağabey, bir sanat, bir dost, bir arkadaş oldu yıllardır.

    Ellili yaşlarda olanlarımızın birçoğu Babamızın çalıştığı veya emekli olduğu kurumları bilmezken araştırma yapmazken Çates ile Çates’liler hep başka konumda olmuştur, hatta Işıkveren’de kısa bir süre de olsa yaşayanların sevgisi onların çocuklarına yansımış bir çok sosyal paylaşım sitelerinde gruplar-web sayfaları üretilmiş adeta Dedem’de Çates’den emekli oldu diyerek çeşitli ortamlarda arkadaşlıklar kurulmuştur. Emekli veya tayin olmuş birçok arkadaşımız, ağabeyimiz Çates ile ilişkisini kesmemiş her ortamda devam ettirmiştir. Bundan sonra da emekli olan da böyle devam edecektir çünkü Çates kültürüdür, Çates’li olmanın doğal halidir bu.

  İşte böyle bir ortamda 27 Kasım 1948’de başlayan ve günümüze kadar gelen Çatalağzı Termik Santralı 64.yılında da elektrik üretiyor, ve üretecek çünkü Türkiye'de elektrik üretiminin lokomotifi olan bir enerji deviyiz,Türkiye’nin aydınlık yüzü,aydınlatan yüzüyüz…..                                                                                                                                                  25.11.2011